Fuentes
Eusebio de Cesarea, Historia eclesiástica V,24,9-11 y 18
V,24,9-11: «Ἐπὶ τούτοις ὁ μὲν τῆς Ῥωμαίων προεστὼς Βίκτωρ ἀθρόως τῆς Ἀσίας πάσης ἅμα ταῖς ὁμόροις ἐκκλησίαις τὰς παροικίας ἀποτέμνειν, ὡς ἂν ἑτεροδοξούσας, τῆς κοινῆς ἑνώσεως πειρᾶται, καὶ στηλιτεύει γε διὰ γραμμάτων ἀκοινωνήτους πάντας ἄρδην τοὺς ἐκεῖσε ἀνακηρύττων ἀδελφούς· ἀλλ᾽ οὐ πᾶσί γε τοῖς ἐπισκόποις ταῦτ᾽ ἠρέσκετο. ἀντιπαρακελεύονται δῆτα αὐτῷ τὰ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς πρὸς τοὺς πλησίον ἑνώσεώς τε καὶ ἀγάπης φρονεῖν, φέρονται δὲ καὶ αἱ τούτων φωναὶ πληκτικώτερον καθαπτομένων τοῦ Βίκτορος. ἐν οἷς καὶ ὁ Εἰρηναῖος ἐκ προσώπου ὧν ἡγεῖτο κατὰ τὴν Γαλλίαν ἀδελφῶν ἐπιστείλας, παρίσταται μὲν τῷ δεῖν ἐν μόνῃ τῇ τῆς κυριακῆς ἡμέρᾳ τὸ τῆς τοῦ κυρίου ἀναστάσεως ἐπιτελεῖσθαι μυστήριον, τῷ γε μὴν Βίκτορι προσηκόντως, ὡς μὴ ἀποκόπτοι ὅλας ἐκκλησίας θεοῦ ἀρχαίου ἔθους παράδοσιν ἐπιτηρούσας, πλεῖστα ἕτερα παραινεῖ.» «Ante esto, Víctor, que presidía la iglesia de los romanos, intenta cortar a la vez de la unión común, como heterodoxas, las comunidades de toda Asia junto con las iglesias vecinas, y las denuncia por carta, proclamando excomulgados sin excepción a todos los hermanos de allí. Pero no a todos los obispos les agradó esto. Le exhortan, por el contrario, a pensar en la paz y en la unión y la caridad con el prójimo, y se conservan las palabras de estos, que reprenden a Víctor con bastante dureza. Entre ellos también Ireneo, que escribió en nombre de los hermanos que gobernaba en la Galia: sostiene que el misterio de la resurrección del Señor debe celebrarse solo en el día del Señor, pero exhorta a Víctor, como convenía, con otras muchas razones, a no cortar iglesias de Dios enteras que guardaban la tradición de una costumbre antigua.» V,24,18: Ireneo escribió también sobre la cuestión, por cartas, «οὐ μόνῳ τῷ Βίκτορι, καὶ διαφόροις δὲ πλείστοις ἄρχουσιν ἐκκλησιῶν» («no solo a Víctor, sino también a otros muchos que gobernaban iglesias»).
Ed. de K. Lake, Loeb Classical Library, vol. I (Londres, 1926), pp. 506 y 510 (visto en el escaneo de archive.org, ecclesiasticalhi01euseuoft). Traducción nuestra.